Ιωάννης Νηματούδης
Καθηγητής Ψυχιατρικής Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης
σύναψις 65 [2022 – τόμος 18]
![Τιμώντας τη συνάδελφο
Ζωή Νασίκα-Νηματούδη
[1967-2021]](https://synapsis.georgekolios.com/wp-content/uploads/2026/06/Syn_65_Article_1_Zoi_Nasika_Nimatoudi.jpg)
Η Ζωή γεννήθηκε στη Θεσσαλονίκη την 1η Φεβρουαρίου 1967, όπου και έζησε τα παιδικά της χρόνια. Το 1978 η οικογένειά της μετοίκησε στον Βόλο, πόλη καταγωγής των γονιών της, λόγω της εργασίας του πατέρα της (Επιθεωρητής Τελωνείων Κεντρικής Ελλάδος). Στον Βόλο ολοκλήρωσε την ΣΤ΄ Δημοτικού. Η ίδια θεωρούσε τη Θεσσαλονίκη γενέθλια πόλη της και επέστρεψε πολλές φορές σ’ αυτή στη διαδρομή της ζωής της.
Φοίτησε στο 4ο Γυμνάσιο Βόλου και ακολούθως στο 2ο Γενικό Λύκειο, από όπου και αποφοίτησε το 1984. Αριστούχος μαθήτρια, με «Αριστείο Προόδου» κατά την προαγωγή της σε κάθε τάξη και σημαιοφόρος του Λυκείου της. Ήταν η μαθήτρια που όλοι οι καθηγητές θεωρούσαν «φαινόμενο». Βραβεύθηκε με τιμητική διάκριση από την ΑΓΕΤ-ΗΡΑΚΛΗΣ «γιατί πέτυχε τον μεγαλύτερο βαθμό επιδόσεως 19 και 10/12 σε όλο τον Νομό Μαγνησίας κατά την σχολική περίοδο 1981-82».
Παράλληλα ολοκλήρωσε τις σπουδές της στη γαλλική και την αγγλική γλώσσα αποκτώντας διδακτική επάρκεια σε αμφότερες.
Δεν ήταν όμως μόνον μία αριστούχος μαθήτρια αλλά και ένα ανήσυχο πνεύμα, όπως έγραψε στον αποχαιρετισμό που της απηύθυνε η «κολλητή της φίλη». « … ήταν η Ζωή ένα ανήσυχο πνεύμα, με «προχωρημένα» για την ηλικία της διαβάσματα που με έμπασε στο δρόμο της αναζήτησης. Οι πρώτες μας φιλοσοφικές αναζητήσεις κάτω από το φως της Πούλιας, με σωκρατικό τρόπο να θέτει η Ζωή το ερώτημα «τι είναι ελευθερία;»»
Επέλεξε να σπουδάσει Ιατρική γιατί πάντα ήθελε να προσφέρει, να συμπαραστέκεται και να βοηθά τους ανθρώπους. Έγραφε στην Β΄ Γυμνασίου στην έκθεσή της «Πώς φαντάζομαι τον εαυτό μου σε είκοσι χρόνια;»: «Τ’ όνειρό μου είναι να προσφέρω στον άνθρωπο με όποιο τρόπο νομίζω ότι θα τα καταφέρω καλύτερα».
Εισήχθη με εξετάσεις στην Ιατρική Σχολή του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου το 1984, όπου και φοίτησε με άριστες και πάλι επιδόσεις. Ήδη κατά τη διάρκεια των σπουδών της έδειξε τα πρώτα δείγματα της μετέπειτα επιστημονικής της πορείας και των ερευνητικών της ενδιαφερόντων. Συμμετείχε στην ομάδα εργασίας φοιτητών που συγκρότησε ο αείμνηστος Καθηγητής Ντίνος Τριαρίδης για τη μελέτη και την οργάνωση του υπό ίδρυση Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου του Πανεπιστημίου Κρήτης και παρακολούθησε μαθήματα, στο πλαίσιο του Προγράμματος Erasmus, φοιτώντας στο Université Louis Pasteur de Strasbourg στη Μαιευτική-Γυναικολογική Κλινική και στο Ψυχιατρικό Τμήμα της Ιατρικής Σχολής.
Παράλληλα όμως με τις Ιατρικές της Σπουδές, αλλά και σ’ όλη την πορεία της ζωής της, συνέχισε να είναι ένα ανήσυχο σε αναζητήσεις πνεύμα. Μελέτησε, όχι απλώς διάβασε, λογοτεχνία, φιλοσοφία, ηθική και επιστημολογία, ασχολήθηκε με τον κινηματογράφο και την τέχνη, συγκροτώντας μία ευρύτερη πνευματική καλλιέργεια. Ήταν ένας βαθιά μορφωμένος άνθρωπος.
Το 1991 ολοκλήρωσε τις Ιατρικές της Σπουδές και ορκίστηκε πτυχιούχος της Ιατρικής Σχολής Α.Π.Θ. Μετά την ολοκλήρωση της υπηρεσίας υπαίθρου (03/ 06/1991-29/08/1992) στο Περιφερειακό Ιατρείο Αερινού του Κέντρου Υγείας Βελεστίνου αποφάσισε να ειδικευθεί στην Ψυχιατρική, ίσως γιατί σ’ αυτή συγκλίνουν πολλά επιστημονικά πεδία που την ενδιέφεραν. Ειδικεύθηκε στην Α΄ Πανεπιστημιακή Ψυχιατρική Κλινική του Α.Π.Θ. και απέκτησε τον τίτλο ειδικότητας της Ψυχιατρικής τον Ιούνιο του 1998.
Διψώντας πάντα για ευρύτερες γνώσεις και εμπειρίες, ήδη από τα χρόνια της ειδικότητάς της, είχε βάλει ως στόχο και αναζητούσε τη συνέχιση της εκπαίδευσής της. Αρχικά μετέβη στο Παρίσι από όπου όμως αναγκάστηκε να επιστρέψει λόγω της ασθένειας του πατέρα της και τον θάνατό του τον Σεπτέμβριο του 1998.
Εργάστηκε για ένα εξάμηνο (Φεβρουάριος 1998-Αύγουστος 1998) στο Κέντρο Ψυχικής Υγείας Βόλου και για ένα μικρό χρονικό διάστημα (Απρίλιος 1999-Σεπτέμβριος 1999), ως Επιστημονική Συνεργάτης της Α΄ Πανεπιστημιακής Ψυχιατρικής Κλινικής του Α.Π.Θ.
Ακολούθως, μετεκπαιδεύθηκε στο Ψυχιατρικό Τμήμα της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου του Cambridge ως υπότροφος, έπειτα από εξετάσεις, του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών από τον Νοέμβριο 1999 έως τον Μάιο του 2003 υπό την εποπτεία του Καθηγητή G. E. Berrios.
Παράλληλα από τις 15/10/2002 ως τις 30/9/2003 υπηρέτησε ως Honorary clinical fellow στο Τμήμα Ψυχογηριατρικής του Νοσοκομείου Addenbrooke’s (NHS) στο Cambridge της Αγγλίας.
Εξειδικεύθηκε στην σχιζοφρένεια, το αγαπημένο της θέμα, τη νευροψυχολογία και την ψυχογηριατρική. Ακολουθώντας τις ευρύτερες αναζητήσεις της ήταν μέλος της Cambridge Philosophical Society και Moral Science Club (Cambridge).
Επιστρέφοντας το 2004 στην Ελλάδα αποτέλεσε προσωπική της επιλογή να εργαστεί στο Εθνικό Σύστημα Υγείας και όχι να ιδιωτεύσει παρά τις ενδιαφέρουσες προτάσεις που είχε.
Εργάστηκε αρχικά στην Πανεπιστημιακή Ψυχιατρική Κλινική του Π.Γ.Ν. Λάρισας και ακολούθως από το 2008 στο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης, επιστρέφοντας και πάλι στη Θεσσαλονίκη για να ζήσουμε μαζί. Από τον Οκτώβριο του 2018 ήταν Διευθύντρια στο Α΄ Τμήμα Βραχείας Νοσηλείας του Ψ.Ν.Θ.
Η Ζωή αγάπησε την Ψυχιατρική και αφιερώθηκε σ’ αυτήν. Την άσκησε με πάθος, συνέπεια, συνεχή ενημέρωση και ερευνητικά ενδιαφέροντα. Τη χαρακτήριζε μία ολοκληρωμένη και αφομοιωμένη γνώση των κύριων ψυχιατρικών θεωριών, από τις βιολογικές έως τις ψυχοδυναμικές προσεγγίσεις, που σε συνάρτηση με μια βαθιά γνώση της ψυχοπαθολογίας της επέτρεπε να διερευνά και να προσεγγίζει σφαιρικά τους ασθενείς της. Μας εξέπληττε με τις πάντα τεκμηριωμένες απόψεις της στις συζητήσεις τόσο περιστατικών όσο και θεωρητικών προσεγγίσεων σε ψυχιατρικά θέματα.
Είχε ερευνητικά ενδιαφέροντα για τα κλινικά και ερευνητικά θέματα της ψυχιατρικής.
Συγχρόνως, μεγάλο ήταν το ενδιαφέρον της για την εκπαίδευση των νέων συναδέλφων και προσπαθούσε να τους προσφέρει τις γνώσεις της με εποπτεία, καθοδήγηση και με μαθήματα που διοργάνωνε στο πλαίσιο των αντικειμενικών συνθηκών. Οι συνάδελφοι που εκπαιδεύτηκαν δίπλα της τη θυμούνται με αγάπη.
Πάνω απ’ όλα όμως, αγαπούσε τους ασθενείς της και είχε μία ιδιαίτερη ικανότητα επαφής και δημιουργίας ουσιαστικής θεραπευτικής σχέσης μαζί τους. Ενδιαφερόταν πολύ, συχνά υπερβολικά, γι’ αυτούς και τους φρόντιζε με τρυφερότητα. Γνωρίζω ότι την αναζητούν ακόμη και τους λείπει. Στις 31 Δεκεμβρίου 2021 έκλεισε πρόωρα ο κύκλος της ζωής της με τη διάγνωση του «εγκεφαλικού θανάτου», έπειτα από έναν μήνα νοσηλείας στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας. Και τα ξημερώματα της 3ης Ιανουαρίου 2022 ήχησαν οι τελευταίοι κτύποι της καρδιάς της με τη λήψη οργάνων για μεταμόσχευση. Μας αποχαιρέτησε περνώντας το κατώφλι της αιώνιας γαλήνης, προσφέροντας ζωή από τη ζωή της σε πάσχοντες συνανθρώπους μας.
Την αποχαιρετήσαμε με βαθιά οδύνη και θλίψη. Γιατί η Ζωή ήταν ένας χαρισματικός και προικισμένος άνθρωπος στην ψυχή και στο μυαλό, ένα ιδιαίτερα καλλιεργημένο και μορφωμένο άτομο με συγκροτημένη, συνθετική και πάντα τεκμηριωμένη σκέψη και άποψη και κυρίως ένα καλόψυχο και ευαίσθητο άτομο, που σκορπούσε απλόχερα καλοσύνη, γλυκύτητα και αγάπη γύρω του.
Ένας φίλος και συνάδελφος μου έγραψε: «Η Ζωή όπως την ένιωσα εγώ ήταν ένας καλόκαρδος άνθρωπος με ζεστό βλέμμα έτοιμος να συντρέξει αν είχες πρόβλημα ή να εξακτινισθεί μαζί σου στη χαρά αν ήσουν ευδιάθετος. Μια πεταλούδα που πετούσε από ψυχή σε ψυχή και ελάφρωνε την Ύπαρξή μας».
Μας λείπεις.
Μας λείπει το φωτεινό σου χαμόγελο, τα έξυπνα γελαστά σου ματάκια, το χιούμορ σου, η σπιρτάδα του μυαλού σου, η αγάπη και η γλυκύτητα που απλόχερα σκορπούσες γύρω σου.